|
INSIGNES zijn volkse sieraden uit de periode van de dertiende tot het midden van de zestiende eeuw. De meeste van deze draagspeldjes zijn met behulp van een gietmal gegoten uit een gemakkelijk te verwerken lood-tinlegering. Ze werden in grote hoeveelheden vervaardigd en verkocht en kenden een verspreiding onder alle lagen van de bevolking.
Men droeg een insigne - opgespeld of vastgenaaid op hoed, mantel of ransel - als sieraad, maar altijd mèt een bepaalde betekenis: als liefdesteken, als symbool van vroomheid of juist het tegenovergestelde. Ook konden insignes aangeven tot welke broederschap of politieke partij iemand hoorde en werden zij verkocht als herinneringsteken op feestdagen. Men weet dat er miljoenen pelgrimstekens moeten zijn geweest. Pelgrims kochten ze als aandenken in de bedevaartplaatsen die zij bezochten of op kerkelijke hoogtijdagen.
>> Lucas van Leyden: De pelgrims (gravure) >> Pieter Breughel de Oude: The Pilgrim (pen over zwart krijt) De verkoop van de profane of niet-religieuze speldjes moet op dezelfde commerciele manier plaatsgevonden hebben, ook de insignes met erotische voorstellingen. Rondreizende marskramers en verhalenvertellers boden ze te koop aan op jaarmarkten en kermissen; overal waar grote groepen mensen bijeen kwamen. |
|
'BEELDBANK'
VAN DE LATE MIDDELEEUWEN
De rijkdom aan voorstellingen op de speldjes is overweldigend, de thematiek onuitputtelijk. Men zou een rangorde kunnen maken van puur devotioneel tot extreem erotisch/seksueel; van Maria, Christus, en de Heilige pelgrim Jacobus van Compostela - via vele bekende en onbekende heiligen en martelaren, koningen, ridders, muzikanten, molenaars en minnaars, wapens, gebruiksvoorwerpen en dieren, zelfstandig opererende fallussen en vulva’s, tot intrigerende persiflages op de pelgrimage zoals de als pelgrim verklede fallus die wordt gekroond door een dame, of een vulva als pelgrim.
Het laatmiddeleeuws insigne is een intrigerende visuele bron, niet alleen voor archeologen en kunsthistorici, ook voor onderzoekers uit andere vakdisciplines: het biedt een unieke kijk op de beeldcultuur van de late middeleeuwen. | | |
